ҚАҚТАЛҒАН СОДА ӨНДІРІСІНІҢ ДИСТИЛЛЕР СҰЙЫҚТЫҒЫ ЖАРТЫ ГИДРАТТЫ КАЛЬЦИЙ СУЛЬФАТЫН АЛУ ПРОЦЕССІН ЗЕРТТЕУ

Аңдатпа

Қақталған сода өндірісінде үлкен мөлшерде дистиллер сұйықтығы бөлінеді және ол толығымен қайта өңделмейді. Ол өнідіріс қалдығы ретінде қалдықтар қоймасында жиналуда. Мұндай қалдықты жан жақты өңдеу толық жолға қойылмаған, сондықтан оның тиімді өңдеу жолдарын зерттеп қарастыру қажет. Дистиллер сұйықтығының құрамындағы кальций хлориді мен натрий сульфатының әрекеттесу рекциясының термодинамикалық көрсеткіштері температур 0-100^ОС (273-373К) аралығында есептеліп реакциялардың DG_т⁰ мәні теріс санға тең және ол кальций хлориді мен натрий сульфатының әрекеттесіп NaCl, CaSO₄^.О,5H₂O, CaSO₄^.2H₂O, MgSO₄ және NaOH түзілу мүмкіндігін көрсетеді. Температура өскен сайын реакцияның жүру мүмкіндігі төмендейді, өйткені  DG_т⁰ теріс мәні азаяды. Зерттеу нәтижесінде тұнбаның негізгі құрамында  СаО және SO₄^2-  кальций сульфаты CaSO₄^.О,5H₂O қосылысы түрінде болатындығы зерттеліп анықталды. Кальций хлоридінің натрий сульфатымен  әрекеттесіп температура 95°С ыдырау дәрежесі 96,4% құрады. Тұнбаның құрамындағы CaSO₄^.О,5H₂O түзілуі РФА және РЕМ арқылы талдау жасалып  дәлелденді.