ТӨМЕН СҰРЫПТЫ ҚАРАТАУ ФОСФОРИТТЕРІНІҢ АЗОТ-КҮКІРТ ҚЫШҚЫЛЫНЫҢ ЫДЫРАУЫ
DOI:
https://doi.org/10.54251/2616-6429.2025.03.0007nuКілт сөздер:
фосфорит, қышқылдың ыдырауы, азот-фосфор тыңайтқышы, фосфогипс, сорғыш, тәуелділік, байыту әдісіАңдатпа
Мақалада Қаратау бассейнінің Жаңатас кен орнының төменгі сортты фосфоритін күкірт және азот қышқылдарының қоспасымен, фосфогипс түрінде кальцийді жартылай тұндырумен және азотты-фосфорлы тыңайтқыш алу үшін қоймалжыңды аммонизациялау процесінің зерттеу нәтижелері келтірілген. Жаңатас кен орны фосфориттерінің қасиеттері сипатталған. Фосфориттің ыдырауының оңтайлы режимін анықтау үшін қолданылған азот қышқылының концентрациясына азот қышқылы сығындысындағы P2O5 бөліп алу дәрежесінің байланыстылығы қарастырылған , сондай-ақ ыдырау процесінің температурасы мен ұзақтығына тәуелділігі зерттелді. Бастапқы фосфорит пен алынған өнімнің құрамы физика-химиялық талдау әдістері арқылы талданды. Ұсынылған әдіс Қаратау бассейніндегі Жаңатас кен орнының төмен сұрыпты фосфориттерін азот-күкірт қышқылымен өңдеудің сығындысындағы P2O5 құрамын едәуір арттыруға және кейінгі аммонизация нәтижесінде кондициялы NP тыңайтқышын алуға мүмкіндік береді.