КВАРЦ ҚҰМДАРЫНЫҢ ХИМИЯЛЫҚ-МИНЕРАЛОГИЯЛЫҚ ҚҰРАМЫН ЗЕРТТЕУ БОЙЫНША ЗЕРТТЕУЛЕР
DOI:
https://doi.org/10.54251/2616-6429.2025.03.0010nuКілт сөздер:
кварц құмдары, ыдыс шыны, шыны массасы, химиялық құрамы, түссіз шыны, астық құрамы, шыны өнеркәсібі, рентгенограмма, фазалық құрамыАңдатпа
Кез келген елдің экономикалық жағдайы көбінесе оның өнеркәсібінің даму деңгейіне байланысты. Өнеркәсіп кешенінің жай-күйі мен даму серпіні экономикалық тәуелсіздікті нығайту, халықтың лайықты өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету жөніндегі стратегиялық және тактикалық міндеттерді табысты шешу мүмкіндіктерін айқындайды.
Қазіргі уақытта Қазақстанның шыны өнеркәсібінің дамуы, оның ішінде Шымкент қаласындағы "ЕвроКристалл" ЖШС жаңа қазіргі заманғы шыны ыдысы зауытының да шикізат жетіспеушілігінен қиындықтардың пайда болу ықтималдығымен ұштасқан, бұл ақыр соңында шыны өнімдерінің өзіндік құнының өсуіне ықпал етеді.
Түссіз және түсті таралық шыны алу үшін шыны балқытуға Грунч-Бұлақ және Ақжар кварц құмдарын пайдалану мүмкіндігі зерттелді. Құрамында кремний оксидінің жеткілікті жоғары мөлшері, сондай-ақ темір оксидінің және алюминий оксидінің зиянды қоспаларының аз мөлшері бар екендігін дәлелдейтін кварц құмдарына химиялық, гранулометриялық және рентгенофазды талдаулары жүргізілді. Зерттелетін кварц құмдары толықтай белгілі бір қосындылары бар ашық айқын кристалды β-кварцтан тұрады. Химиялық және минералогиялық талдаулардың деректері Грунч-Бұлақ және Ақжар кен орнының кварц құмдары оларды таралық шыны өндірісіне арналған шикізат ретінде пайдалану үшін мүмкіндігі жоғары екендігін дәлелдейді.