АҚЖАР КЕН ОРНЫНЫҢ ТӨМЕН БАҒАЛАНҒАН ФОСФОРИТТЕРІНІҢ ФОСФОР ҚЫШҚЫЛЫНЫҢ АРТЫҚ МӨЛШЕРІМЕН ЫДЫРАУЫН ЗЕРТТЕУ
DOI:
https://doi.org/10.54251/2616-6429.2026.01.0004nuКілт сөздер:
қышқыл, апатит, минералды тыңайтқыштар, фосфориттің ыдырауыАңдатпа
Мақалада фосфорит кен орны және оның қорлары туралы айтылады. Қазіргі уақытта фосфор мен күрделі тыңайтқыштардың жанданған өндірісі негізінен Қаратау фосфориттеріне негізделген. Алайда, Қаратауда фосфатқа бай кендердің қоры таусылып жатыр, соңғы жылдары айналымға төмен сұрыпты табиғи фосфаттарды тарту қажеттілігі туындап отыр. Сондықтан минералды шикізатты кешенді пайдалану және қолданылатын технологиялардың экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету қазіргі кезде өзекті бола түсуде. Мақалада Қаратау бассейніндегі Ақжар фосфорит кен орнының ИҚ спектроскопиясы және XRF талдауы туралы айтылады. Сондай-ақ, Фосфориттің химиялық құрамының нәтижелері және Фосфор қышқылының 5 есе артық мөлшерімен Қаратау бассейнінің Ақжар кен орнындағы фосфориттің ыдырау кинетикасының есептеулері келтірілген.