СОДА КҮЛІН АЛУ ҮШІН ДИСТИЛЛЯТОР СҰЙЫҚТЫҒЫН ӨҢДЕУДІ ЗЕРТТЕУ
DOI:
https://doi.org/10.54251/2616-6429.2026.01.0001nuКілт сөздер:
сода күлін өндіру, дистиллятор сұйықтығы, натрий сульфаты, қалдықтарды қайта өңдеу, гипсАңдатпа
Зерттеудің мақсаты-құрамында сода өндірісінің негізгі қалдықтары болып табылатын кальций хлориді бар дистиллятор сұйықтығын табиғи натрий сульфатымен өңдеп, гипс байланыстырғыш пен натрий хлориді фильтратын алу. Ас тұзының қосымша мөлшерін ерітіп, оны қажетсіз қоспалардан тазартқаннан кейін фильтратты сода күлін алу технологиясында қолдануға болады. Тәжірибелерде қолданылатын натрий сульфаты-тенардит түрінде кристалданатын Жақсықылыш кен орнының табиғи тұзы. Стерлитамак сода зауытынан сода күлі шығаратын дистиллятор сұйықтығының ерітіндісі алынды. Қоспалар болған кезде кальций хлоридінің натрий сульфатымен әрекеттесу реакциясының мүмкіндігін анықтау үшін Гиббс энергиясы есептелді. Дистиллятор сұйықтығының химиялық құрамы негізінде табиғи натрий сульфатының қажетті мөлшері есептеледі. Дистиллятор сұйықтығын өңдеу режимдерінің оңтайлы параметрлері, стехиометрияның 84-100% диапазонында табиғи натрий сульфатын тұтыну, процестің температурасы мен ұзақтығы анықталды.