ӘЛСІЗ АЗОТ ҚЫШҚЫЛЫ ӨНДІРІСІНДЕГІ НИТРОЗДЫ ГАЗДАРДЫ ОРГАНИКАЛЫҚ СІҢІРГІШТЕРМЕН АБСОРБЦИЯЛАУ ҮРДІСІН ЗЕРТТЕУ

Authors

  • М.А. Дюсебаева Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Author

DOI:

https://doi.org/10.54251/2616-6429.2026.01.n03

Keywords:

азот қышқылы, абсорбция, кинетика, нитрозды газдар, газ-сұйықтық жүйесі

Abstract

Мақалада әлсіз азот қышқылы өндірісіндегі нитрозды газдарды трибутилфосфатпен абсорбциялау үрдісін зерттеу нәтижелері келтірілген. Азот оксидтерінің төмен қысымды қысымда газ-сұйықтық жүйесіндегі кинетика тепе-теңдігін зерделеу үшін тұрақты сұйық қабат арқылы толассыз газ ағыны қаныққанға дейін болғанда нұсқаны қолдандық, яғни шығудағы газ концентрациясы бастапқы концентрацияға жеткен уақытқа дейін. Абсорбент ретінде атмосфералық қысымда вакуумдық айдау арқылы алдын ала тазартылған және 4% натрий гидроксиді ерітіндісімен және тазартылған сумен жуылған "Т" маркалы трибутилфосфат пайдаланылды. Зерттеуге мыналар кірді: Абсорбциялық процестің кинетикалық сипаттамаларын талдау Газ-сұйықтық жүйесінің параметрлерін оңтайландыру Трибутилфосфатпен тазарту тиімділігін бағалау Әдісті өнеркәсіптік қолдану бойынша ұсыныстар әзірлеу Нәтижелер нитрозды газдарды тазарту үшін трибутилфосфатты қолдану перспективасын көрсетеді және азот қышқылын өндірудегі технологиялық процестерді жақсарту үшін қолданылуы мүмкін. Зерттеу химия өнеркәсібіндегі азот оксидтерінің шығарындыларын азайтудың өзекті мәселесін шешуге айтарлықтай үлес қосады.

Author Biography

  • М.А. Дюсебаева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    х.ғ.д, профессор

Downloads

Published

2026-03-20

Issue

Section

CHEMICAL ENGINEERING

How to Cite

ӘЛСІЗ АЗОТ ҚЫШҚЫЛЫ ӨНДІРІСІНДЕГІ НИТРОЗДЫ ГАЗДАРДЫ ОРГАНИКАЛЫҚ СІҢІРГІШТЕРМЕН АБСОРБЦИЯЛАУ ҮРДІСІН ЗЕРТТЕУ. (2026). SOUTH KAZAKHSTAN SCIENCE HERALD, 1, 24-32. https://doi.org/10.54251/2616-6429.2026.01.n03