ДИСТИЛГИПСТЕН АММОНИЙ СУЛЬФАТЫН ӨҢДЕП  АЛУ ПРОЦЕССІН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

  • А.А. Анарбаев М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті Автор
  • Б.Н. Кабылбекова М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті Автор
  • Н.А. Анарбаев М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті Автор
  • С.М. Мадибеков М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті Автор

DOI:

https://doi.org/10.54251/2616-6429.2025.03.0002nu

Кілт сөздер:

қақталған сода, дистилгипс, жартыгидратты кальций сульфаты, аммоний сульфаты

Аңдатпа

Қақталған сода өндірісінің қалдығы дистиллер шламын және одан  алынған дистилгипске сипаттама беріліп олардың құрамы зерттелді. Сода өндірісінің қатты қалдығының құрамы мынадай: СаСО3, Са(ОН)2, СаСl2, NaCl, CaSO4.

Кальций сульфатымен аммоний карбонатының әрекеттесу реакциясына термодинамикалық зерттеулер жүргізілді. Температура 298-1373К аралығында ракцияның Гиббс энергиясы есептеліп кальций карбонаты мен аммоний сульфатының түзілу мүмкіндігіг анықталды.

Зерттеу барысында дистилгипстен аммоний сульфаты және кальций карбонатын алу процессінің тиімді көрсеткіштері: бастапқы шикізатта стехиометриялық шығыны (NH3, CO2) 100%, процесстің жүру уақыты 30-45 минут, процесстің жүру температурасы 70-80ОС анықталды. Бұл жағдайда кальций сульфатының карбонатқа өту дәрежесі 99,7% құрайды.

Құрғақ  өнімде 99,61% (NH4)2SO4 және тұнбада 99,98% СаСО3 мөлшері анықталды.

Өнімдегі (NH4)2SO4 және тұнбадағы СаСО3 мөлшері РФА және РЭМ әдістерімен зерттеліп дәлелденді.

Автор өмірбаяндары

  • А.А. Анарбаев, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті

    т.ғ.д., профессор

  • Б.Н. Кабылбекова, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті

    т.ғ.к., профессор

  • Н.А. Анарбаев, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті

    магистр

  • С.М. Мадибеков, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті

    магистр

Жүктеулер

Жарияланды

2025-09-15

Журналдың саны

Бөлім

ТЕХНИКАЛЫҚ ҒЫЛЫМДАР